مقامهای ایرانی سازوکار تازهای را برای نظارت بر عبور کشتیها از تنگه هرمز به اجرا گذاشتهاند؛ گذرگاهی راهبردی که بخش بزرگی از صادرات نفت جهان از آن عبور میکند.
گزارش تازهای از سی.ان.ان میگوید ایران از شرکتهای کشتیرانی خواسته پیش از ورود به تنگه هرمز، اطلاعات کامل کشتی و محموله خود را در قالب فرمی جدید ثبت کنند. این فرم با عنوان «اظهارنامه اطلاعات شناور» معرفی شده و توسط نهادی تازهتأسیس به نام «سازمان خلیج فارس و تنگه» صادر میشود.
به نوشته CNN، تهران اعلام کرده کشتیهایی که بدون هماهنگی قبلی از این آبراه عبور کنند، ممکن است با «اقدامات امنیتی» روبهرو شوند. جزئیات این اقدامات مشخص نشده، اما برخی تحلیلگران آن را نوعی تهدید ضمنی نظامی تعبیر کردهاند.
تنگه هرمز یکی از حساسترین مسیرهای انرژی جهان به شمار میرود و حدود یکپنجم تجارت نفت جهان از آن عبور میکند. هرگونه اختلال در این مسیر میتواند به افزایش قیمت جهانی نفت و نگرانی در بازارهای انرژی منجر شود.
سی.ان.ان به نقل از کارشناسان حقوق بینالملل دریایی نوشته است که اقدام ایران ممکن است با اصل «عبور آزاد» در آبراههای بینالمللی در تعارض باشد.
این درحالی است که تنگهی هرمز در آبهای ملی ایران و عمان واقع شده و جزو آبهای بینالمللی نیست. مقامهای ایران تاکید میکنند که این تدابیر برای «تامین امنیت منطقه» و جلوگیری از تهدیدهای خارجی ضروری است.
مهمترین مواردی که ظاهراً در این سازوکار جدید درخواست میشود عبارتاند از:
- نام کشتی، پرچم ثبت و شماره شناسایی بینالمللی (IMO)
- مشخصات کامل مالک و اپراتور کشتی
- نوع و حجم محموله، بهویژه نفت، گاز یا مواد شیمیایی
- بندر مبدأ و مقصد نهایی
- زمان تقریبی ورود و خروج از تنگه هرمز
- مسیر حرکت و اطلاعات ناوبری
- ملیت خدمه و تعداد افراد حاضر در کشتی
- تعهد به رعایت «دستورالعملهای امنیتی ایران»
- دریافت مجوز یا «هماهنگی قبلی» پیش از عبور
در برخی گزارشها اشاره شده که موضوع پرداخت هزینه یا تضمین بانکی نیز مطرح شده است، هرچند هنوز تایید رسمی کامل درباره آن وجود ندارد.
برخی رسانهها همچنین نوشتهاند که کشتیها باید از طریق یک ایمیل رسمی متعلق به «Persian Gulf Strait Authority» درخواست عبور ارسال کنند و سپس دستورالعمل عبور دریافت کنند.
در هفتههای اخیر، پس از حملات متقابل میان ایران و اسرائیل، حضور نظامی در خلیج فارس افزایش یافته و چندین شرکت کشتیرانی بینالمللی مسیر حرکت کشتیهای خود را تغییر دادهاند. برخی شرکتها نیز هزینه بیمه عبور از منطقه را افزایش دادهاند.
آمریکا در واکنش به این تحولات هشدار داده است هرگونه همکاری رسمی با سازوکار جدید ایران ممکن است ناقض تحریمهای آمریکا باشد. مقامهای آمریکایی تاکید کردهاند واشنگتن همچنان از «آزادی دریانوردی» در آبهای بینالمللی حمایت میکند.
در همین حال، برخی تحلیلگران منطقهای معتقدند ایران تلاش دارد از فضای پس از جنگ برای تثبیت نفوذ راهبردی خود در خلیج فارس استفاده کند؛ اقدامی که میتواند موازنه قدرت دریایی در منطقه را وارد مرحله تازهای کند.
هنوز مشخص نیست چه تعداد از شرکتهای کشتیرانی بینالمللی با مقررات جدید ایران همکاری خواهند کرد، اما گزارشها حاکی است بسیاری از فعالان صنعت حملونقل دریایی با احتیاط تحولات تنگه هرمز را دنبال میکنند.
با استفاده از گزارش سی.ان.ان و منابع دیگر.
...
ارسال نظرات