اتاق خبر هفته: سایه رویارویی نظامی میان ایالات متحده و ایران بار دیگر با تمرکز بر روی یک موقعیت جغرافیایی خاص شدت گرفته است؛ تاسیسات هسته‌ای در حال ساخت در دل صخره‌های سخت «کوه کلنگ» (Pickaxe Mountain) در نزدیکی نطنز. روزنامه تایمز لندن در گزارشی تحلیلی به قلم فاطمه جمال‌پور فاش کرد که مقامات دفاعی و بهداشتی ایران، سناریوهای پدافند غیرعامل را برای مقابله با هرگونه حمله احتمالی به فاز عملیاتی رسانده‌اند.
توزیع قرص‌های ید؛ زنگ خطر رادیواکتیو
بر اساس مستندات ارائه شده در این گزارش، یک مقام مسئول در وزارت بهداشت ایران به شرط فاش نشدن نامش تایید کرده است که طرح اضطراری توزیع قرص‌های پتاسیم یدید (Iodine tablets) در میان ساکنان روستاهای اطراف این مرکز هسته‌ای آغاز شده است. این اقدام پیشگیرانه که معمولاً در شرایط بحران شدید یا احتمال بالای نشت پرتوهای رادیواکتیو انجام می‌شود، جوامع محلی مستقر در شعاع دو تا سه کیلومتری این مرکز را پوشش می‌دهد. این مقام دولتی به تایمز گفته است: «با توجه به مواضع اخیر دونالد ترامپ و غیرقابل پیش‌بینی بودن او، ما باید برای هر سناریویی، حتی سناریوهای غیرقابل باور، آمادگی داشته باشیم.»
قرص‌های ید با اشباع کردن غده تیروئید، مانع از جذب ید رادیواکتیو توسط بدن می‌شوند و یکی از اصلی‌ترین سپرهای دفاع پزشکی در زمان حملات یا حوادث اتمی به شمار می‌روند.
ویدئوهای بقا و پدافند غیرعامل در فضای مجازی
بخش دیگری از گزارش تایمز به تحلیل یک ویدئوی آموزشی پرداخته که در روزهای گذشته در شبکه‌های اجتماعی و کانال‌های تلگرامی در ایران دست‌به‌دست می‌شود. این ویدئوی پدافندی، به صورت گرافیکی فواصل شهرهای مختلف ایران را تا کانون احتمالی بحران یعنی کوه کلنگ محاسبه کرده است. طبق این داده‌ها، این سایت در ۱۷ مایلی نطنز، ۲۵ مایلی کاشان، ۱۱۷ مایلی اصفهان و ۲۲۳ مایلی تهران قرار دارد.
این راهنما سه گام طلایی برای زنده ماندن در صورت وقوع انفجار هسته‌ای یا نشت پرتوها را آموزش می‌دهد: «وارد یک ساختمان مستحکم شوید، در فضای داخلی بمانید و پنجره‌ها را بپوشانید، و برای دریافت دستورالعمل‌های بعدی به اخبار رسمی گوش دهید.» انتشار این نوع محتوای رسمی و نیمه‌رسمی در فضای عمومی کشور، نشان‌دهنده تغییر جدی رویکرد تهران به سمت پذیرش و مدیریت علنی تهدیدات است.
دژ نفوذناپذیر صخره‌های گرانیتی
اما چرا کوه کلنگ به محور اصلی این تنش‌ها تبدیل شده است؟ کارشناسان تسلیحاتی بر این باورند که این مرکز جدید که در نزدیکی سایت قدیمی نطنز ساخته شده، عمیق‌ترین و مستحکم‌ترین سایت هسته‌ای جهان است. تونل‌های این مجموعه در عمق ۸۰ تا ۱۰۰ متری زمین و در زیر توده‌ای از سنگ‌های سخت گرانیتی حفر شده‌اند.
تحلیل‌گران نظامی معتقدند این ساختار مهندسی به قدری دژمحکم است که حتی قدرتمندترین بمب‌های سنگرشکن ارتش آمریکا مانند GBU-57 (MOP) نیز ممکن است توانایی تخریب کامل آن را نداشته باشند. همین ویژگی نفوذناپذیری باعث شده است که برخی جریان‌های تندرو در واشنگتن و رسانه‌های نزدیک به آن‌ها، ایده استفاده از تسلیحات غیرمتعارف یا تاکتیکی را برای متوقف کردن این پروژه مطرح کنند؛ موضوعی که موجی از نگرانی‌های زیست‌محیطی و انسانی را در منطقه برانگیخته است.
بن‌بست دیپلماتیک و تهدیدهای رسانه‌ای
تشدید این فضا هم‌زمان با بحث‌های درونی دولت ترامپ درباره استراتژی آینده در قبال خاورمیانه رخ می‌دهد. چهره‌های رسانه‌ای نزدیک به محافظه‌کاران، گمانه‌زنی‌های متعددی را درباره گزینه‌های روی میز مطرح کرده‌اند. در مقابل، این آماده‌سازی‌ها در داخل ایران نشان می‌دهد که استراتژی پدافند غیرعامل تهران، بر مبنای بازدارندگی مردمی و کاهش تلفات انسانی در صورت وقوع یک درگیری همه‌جانبه استوار شده است. تحلیگران بین‌المللی هشدار می‌دهند که بازی با کارت کوه کلنگ، می‌تواند بحران کنونی را به نقطه‌ای بی‌بازگشت هدایت کند.
ارسال نظرات