به گزارش گاردین، بحث ترامپ برای تسخیر کانادا جدید نیست. او طرحی را زنده کرده است که متعلق به اسناد محرمانهی تاریخی آمریکاست.
اسناد طبقهبندیشدهای که نخستینبار در دهههای گذشته منتشر شدند، نشان میدهد ایالات متحده در فاصله سالهای ۱۹۲۷ تا ۱۹۳۰ طرحی نظامی با عنوان «طرح جنگ سرخ» (War Plan Red) را برای حمله به کانادا تدوین کرده بود. این طرح بخشی از سناریوی فرضی جنگ با بریتانیا بود که در آن، کانادا بهعنوان محتملترین میدان نبرد در آمریکای شمالی در نظر گرفته میشد.
بر اساس این طرح، نیروهای آمریکایی میبایست با حملات چندمرحلهای، شامل استفاده از سلاحهای شیمیایی، تصرف بنادر راهبردی، قطع کابلهای زیردریایی، تخریب پلها و خطوط راهآهن، و اشغال شهرهای کلیدی در امتداد دریاچهها و رودخانهها، زیرساختهای کانادا را فلج کنند. طراحان این عملیات بر این باور بودند که تمرکز جمعیت کانادا در نزدیکی مرز مشترک با آمریکا، این کشور را در برابر یک حمله سریع و برقآسا بسیار آسیبپذیر میکند و سقوط آن ظرف چند روز محتمل است.
اگرچه این طرح سالها بهعنوان یک کنجکاوی تاریخی و محصول ذهنیت جنگطلبانه دوران بین دو جنگ جهانی تلقی میشد، اما در ماههای اخیر بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است. دلیل این بازگشت، تغییر جهت سیاست خارجی آمریکا و تأکید فزاینده مقامهای این کشور بر «برتری منطقهای» در نیمکره غربی است؛ رویکردی که به گفته منتقدان، نهتنها دشمنان، بلکه متحدان سنتی واشنگتن را نیز دربر میگیرد.
در این چارچوب، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با مجموعهای از اظهارات و اقدامات جنجالی، نگرانیها را تشدید کرده است. او پیشتر از امکان تصرف منابع نفتی ونزوئلا سخن گفته و حتی از بازداشت رئیسجمهور این کشور حمایت کرده بود. اندکی بعد، ترامپ و برخی مقامهای ارشد دولتش بهصراحت از احتمال استفاده از نیروی نظامی برای تصرف گرینلند، قلمرو تحت حاکمیت دانمارک و عضو ناتو، سخن گفتند؛ اقدامی که با واکنش منفی گسترده در اروپا همراه شد.
در مورد کانادا، ترامپ بارها مرز میان دو کشور را «خطی مصنوعی» توصیف کرده و گفته است این مرز میتواند «با زور یا اقناع» بازترسیم شود. او حتی در گفتوگویی با نخستوزیر کانادا اظهار کرده بود که یک قاره متحد «همان چیزی است که قرار بوده باشد». انتشار تصویری دستکاریشده از سوی ترامپ که پرچم آمریکا را بر فراز کانادا، گرینلند و ونزوئلا نشان میداد، به این نگرانیها دامن زد.
این اظهارات با محکومیت سیاستمداران کانادایی روبهرو شد، اما همزمان یک اضطراب عمیقتر را نیز آشکار کرد: اینکه کانادا، با وجود دههها همگرایی اقتصادی و امنیتی با آمریکا، همچنان در برابر تغییرات ناگهانی سیاست واشنگتن آسیبپذیر است.
توماس هومر-دیکسون، پژوهشگر کانادایی حوزه منازعات، معتقد است «طرح جنگ سرخ» نشاندهنده مشکل ساختاری کانادا است. به گفته او، این کشور برای دههها به «حسن نیت و دوستی آمریکا» متکی بوده، اما الان میبینید که این هر دو دیگر وجود ندارد.
در همین حال، گزارشهایی منتشر شده که نشان میدهد ارتش کانادا نیز سناریوهای فرضی تهاجم نظامی را بررسی کرده و حتی به امکان استفاده از تاکتیکهای جنگ چریکی، مشابه آنچه در افغانستان علیه نیروهای آمریکایی و روسی بهکار رفت، اشاره شده است. همزمان، بحث درباره تقویت دفاع غیرنظامی، افزایش ذخایر نیروهای احتیاط و حتی اجرای نوعی خدمت ملی در کانادا بالا گرفته است.
بر اساس یک نظرسنجی در سال ۲۰۲۵، بیش از ۴۰ درصد کاناداییها احتمال حمله نظامی آمریکا به کشورشان طی پنج سال آینده را «محتمل» دانستهاند؛ آماری که نشاندهنده تغییر چشمگیر در نگاه عمومی به روابط دو کشور است.
به باور تحلیلگران، بازخوانی طرحهای تاریخی مانند «طرح جنگ سرخ» بیش از آنکه نشانه قصد فوری آمریکا برای حمله باشد، هشداری است درباره شکنندگی اتحادها و بازگشت منطق «قدرت بر حق» به سیاست بینالملل؛ منطقی که به گفته منتقدان، هرگز بهطور کامل از سیاست آمریکا حذف نشده بود.
ارسال نظرات