دارویِ خواب

حافظ وقتی ناامید است می‌گوید: «فغان که بخت من از خواب برنمی‌آید» و وقتی امیدوار است می‌گوید: «بختِ خواب‌آلودِ ما بیدارخواهد شد مگر». این مثال‌ها همه «پسا صوفیانه» و از ادبیاتی انتخاب شده‌اند که سیطره‌ی تصوف بر آن بارز است. در همین دوره (پسا تصوف) وقتی از حاشیه به قلبِ ادبیاتِ صوفیانه داخل می‌شویم، آنچه گفتیم به مراتب شدّت می‌گیرد و چند برابر می‌شود. چنان‌که با نوعی «خواب‌ستیزیِ بیمارگونه» مواجه می‌شویم و ریاضت‌هایی را مشاهده می‌کنیم که موجبِ «سَهَر» یا به تعبیری که ما امروز می‌گوییم «بیدارخوابی» می‌شود.