گزارش ۴۳ صفحهای بازرس کل وزارت جنگ آمریکا که روز پنجشنبه منتشر شد، تصویری نگرانکننده از وضعیت برنامههای موسوم به «کاهش آسیب به غیرنظامیان و پاسخگویی» در ارتش آمریکا ارائه میدهد؛ برنامهای که پس از جنگهای عراق، افغانستان و سوریه برای محدود کردن تلفات غیرنظامیان ایجاد شده بود.
این گزارش بر اجرای طرحی موسوم به «برنامه اقدام کاهش آسیب به غیرنظامیان و پاسخگویی» یا CHMR-AP تمرکز دارد؛ برنامهای که پنتاگون در سال ۲۰۲۲ تصویب کرده بود و قرار بود تا پایان سال مالی ۲۰۲۵ بهطور کامل اجرا شود.
اما بازرس کل نتیجه گرفته که وزارت جنگ آمریکا نتوانسته هیچیک از اهداف اصلی این برنامه را بهطور کامل اجرا کند. طبق این گزارش، ۱۳۳ اقدام اجرایی مربوط به ۱۱ هدف اصلی این طرح تا پایان سال گذشته میلادی همچنان ناقص باقی ماندهاند.
در این گزارش آمده است که کاهش بودجه و نیروی انسانی باعث شده پنتاگون توان کافی برای حفاظت از غیرنظامیان در مناطق جنگی نداشته باشد. همچنین هشدار داده شده که حذف این سازوکارها میتواند خطر بیشتری برای نیروهای آمریکایی و موفقیت عملیات نظامی ایجاد کند.
سارا جیکوبز، عضو دموکرات کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان آمریکا، به اینترسپت گفته است: «این بحرانی است که خود دولت ترامپ ایجاد کرده است. آنها بودجه و نیروی برنامههای حفاظت از غیرنظامیان را قطع کردند و حالا دیگر قادر نیستند قانون و برنامههای مصوب را اجرا کنند.»
او هشدار داده که نتیجه این وضعیت میتواند «هدر رفت مهمات، حملات ناموفق، آسیب به ائتلافها و پیروزی تبلیغاتی دشمنان آمریکا» باشد.
اینترسپت پیشتر نیز گزارش داده بود که وزارت جنگ آمریکا در دوره هگست تلاش کرده دفاتر، برنامهها و موقعیتهای شغلی مرتبط با کاهش تلفات غیرنظامیان را حذف یا کوچک کند.
بازرس کل در گزارش تازه خود تأیید کرده که بسیاری از این اقدامات ادامه یافته است. بر اساس این گزارش، پنتاگون بودجه سامانه ثبت و مدیریت دادههای مربوط به تلفات غیرنظامیان را قطع کرده، جلسات کمیته راهبری این برنامه متوقف شده و شمار زیادی از کارکنان و مدیران مرکز تخصصی حفاظت از غیرنظامیان یا «مرکز برتری» کنار گذاشته شدهاند.
وس برایانت، رئیس سابق ارزیابی آسیب به غیرنظامیان در این مرکز، از جمله افرادی است که از سمت خود کنار گذاشته شدهاند. او که پیشتر درباره تلاشها برای تضعیف این برنامهها افشاگری کرده بود، گزارش بازرس کل را «سفیدشویی» توصیف کرده است.
او گفته: «گزارش طوری نوشته شده که انگار بازرس کل عمداً نادیده گرفته که کل این مرکز و مجموعه برنامههای مرتبط با کاهش تلفات غیرنظامیان هدف تعطیلی قرار گرفته بودند.»
به گفته برایانت، حدود ۹۰ درصد پستهای مرتبط با این برنامه حذف شده یا کارکنان آن مجبور به ترک شغل خود شدهاند و آنچه اکنون از مرکز باقی مانده «فقط روی کاغذ وجود دارد.»
گزارش بازرس کل همچنین هشدار میدهد که وزارت جنگ آمریکا ممکن است دیگر با قوانین فدرال مربوط به حفاظت از غیرنظامیان مطابقت نداشته باشد.
در بخشی از این گزارش آمده حذف بودجه و نیروی انسانی مرتبط با این برنامهها باعث کاهش «آگاهی از میدان نبرد» شده و خطر تلفات غیرنظامیان، آسیب به اتحادهای نظامی، از دست رفتن مشروعیت آمریکا و طولانیتر شدن جنگها را افزایش داده است.
مدیسون هونکه، مدیر برنامه آمریکا در سازمان «مرکز حفاظت از غیرنظامیان در درگیریها»، گفته این گزارش نشان میدهد وزارت دفاع آمریکا «نه قوانین را رعایت میکند و نه حتی سیاستهای داخلی خودش را.»
همزمان با انتشار این گزارش، انتقادها درباره تلفات غیرنظامیان در عملیات آمریکا در نقاط مختلف جهان نیز افزایش یافته است.
اینترسپت نوشته که فرماندهی جنوبی ارتش آمریکا، موسوم به SOUTHCOM، که مسئول عملیات نظامی در آمریکای لاتین است، حتی سازوکار مشخصی برای دریافت گزارشهای مربوط به قربانیان غیرنظامی ندارد.
پس از حمله آمریکا به ونزوئلا در ژانویه، سازمان بریتانیایی Airwars تلاش کرد اسناد مربوط به تلفات غیرنظامیان را به این فرماندهی ارائه کند، اما متوجه شد چنین سامانهای وجود ندارد.
بر اساس این گزارش، پنتاگون این سازمان را به مرکز تخصصی حفاظت از غیرنظامیان ارجاع داده؛ مرکزی که خود با کمبود شدید نیرو، بودجه و ابزارهای لازم مواجه است.
بازرس کل همچنین اشاره کرده که یکی از فرماندهیهای رزمی آمریکا از مارس ۲۰۲۵ تقریباً تمامی نیروها و وظایف مرتبط با کاهش آسیب به غیرنظامیان را کنار گذاشته است.
در همین حال، گزارش میگوید از زمان آغاز دومین دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ، بیش از دو هزار غیرنظامی در نقاط مختلف جهان در عملیات نظامی آمریکا کشته شدهاند.
مگان کارلشوی-پدرسن، پژوهشگر سازمان Airwars، گفته گستردگی جغرافیایی گزارشهای مربوط به تلفات غیرنظامیان «بیسابقه» است و مواردی از ایران، یمن، سوریه، سومالی، نیجریه، ونزوئلا و حتی دریای کارائیب و اقیانوس آرام را شامل میشود.
بر اساس آمار Airwars، تنها در عملیات موسوم به «Operation Rough Rider» علیه حوثیهای یمن در بهار ۲۰۲۵، دستکم ۲۲۴ غیرنظامی کشته شدهاند. این رقم تقریباً معادل مجموع قربانیان غیرنظامی حملات آمریکا در یمن طی ۲۳ سال گذشته عنوان شده است.
گزارش همچنین به حملهای در شهر میناب ایران اشاره میکند که طبق تحقیقات نظامی آمریکا، یک مدرسه ابتدایی هدف قرار گرفته و بیش از ۱۵۰ غیرنظامی، عمدتاً کودک، کشته شدهاند.
این موضوع برخلاف ادعای پیشین دونالد ترامپ است که گفته بود ایران مسئول حمله به آن مدرسه بوده است.
طبق آمار منتشرشده از سوی جمعیت هلال احمر ایران، در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، نزدیک به ۱۱۵ هزار خانه، مرکز تجاری و مکان غیرنظامی آسیب دیدهاند؛ از جمله ۷۶۳ مدرسه.
وزارت بهداشت ایران نیز اعلام کرده بیش از ۳۳۴ مرکز درمانی و امدادی آسیب دیدهاند و دستکم ۲۴ نفر از کارکنان حوزه سلامت کشته شدهاند.
راها بحرینی، پژوهشگر عفو بینالملل، گفته حملات آمریکا و اسرائیل به ایران دستکم دو هزار و ۳۶۲ غیرنظامی، از جمله ۳۸۳ کودک، را کشته و بیش از ۳۲ هزار نفر را زخمی کرده است.
با این حال، دریادار برد کوپر، فرمانده ارشد عملیات آمریکا در ایران، روز پنجشنبه به سناتورها گفت تنها یک مورد تلفات غیرنظامیان را تأیید میکند؛ همان حمله به مدرسه میناب.
او همچنین در پاسخ به پرسش سناتور کریستن گیلیبرند درباره حمله به مدارس و بیمارستانها گفت: «هیچ راهی برای راستیآزمایی این گزارشها نداریم.»
این در حالی است که گزارش بازرس کل مشخصاً اشاره میکند سامانه ثبت دادههای مربوط به تلفات غیرنظامیان که میتوانست برای چنین راستیآزماییهایی استفاده شود، دیگر بودجهای دریافت نمیکند.
در بخش دیگری از گزارش، سیاستهای هگست درباره تضعیف شفافیت و پاسخگویی در ارتش آمریکا نیز مورد انتقاد قرار گرفته است.
به نوشته اینترسپت، وزیر جنگ آمریکا تلاش کرده محدودیتهای حقوقی مربوط به قوانین جنگ را کاهش دهد، اختیارات وکلای نظامی را محدود کند و رویکرد سختگیرانه نسبت به نقض قوانین جنگ را تضعیف کند.
هگست همچنین ماه گذشته در جلسه کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان، نگرانیها درباره تلفات غیرنظامیان را کماهمیت جلوه داده بود.
او در پاسخ به پرسشی درباره احترام به قوانین جنگ گفته بود: «وزارت جنگ آمریکا برای پیروزی میجنگد.»
در پایان گزارش، وس برایانت میگوید فشار رسانهها و انتقاد دموکراتها باعث شده دولت ترامپ هنوز بهطور کامل این برنامهها را تعطیل نکند.
او معتقد است آنچه اکنون از ساختار حفاظت از غیرنظامیان باقی مانده، صرفاً برای آن است که دولت بتواند ادعا کند این برنامهها هنوز وجود دارند؛ هرچند در عمل تقریباً از کار افتادهاند.
ارسال نظرات