در کانون کتاب تورنتو

افسانه «استثنا‌گرایی ایرانی» و دکترین «مداخله بشردوستانه»

افسانه «استثنا‌گرایی ایرانی» و دکترین «مداخله بشردوستانه»

در نشست ماه آوریل کانون کتاب تورنتو که در ساعت ۲ بعد ار ظهر روز یکشنبه ۱۹ آوریل ۲۰۲۶ در پلاتفرم زوم برگزار می‌شود دکتر مجتبی مهدوی و دکتر پیمان وهاب‌زاده سخنرانی می‌کنند. موضوع این سخنرانی افسانه «استثنا‌گرایی ایرانی» و دکترین «مداخله بشردوستانه» است.

 

 

متن بیانیه کانون کتاب ایرانیان تورنتو:

 

«روزهای تیره و تاری را تجربه می‌کنیم. از سویی میهنمان با عفریت جنگ و سرکوب وحشیانه حاکمان دست به گریبان است و از سوی دیگر در گفتگوهای میان ایرانیان فضای پر تنشی سایه انداخته است. در این روزهای پر ادبار بیش از هر زمان دیگری نیاز داریم تا به بررسی مفاهیمی بپردازیم که از هر سو، و با برداشتهای یکسره متفاوتی، مورد استناد قرار می‌گیرند. «استثناگرایی ایرانی»، دکترین «مداخله بشردوستانه»، «مردم» و «ایران» از جمله این مفاهیم هستند.

در نشست ۲۰۹ کانون کتاب تورنتو که در ساعت ۲ بعد ار ظهر روز یکشنبه ۱۹ آوریل ۲۰۲۶ در پلاتفرم زوم برگزار می‌شود در باره این مفاهیم با دکتر مجتبی مهدوی و دکتر پیمان وهاب‌زاده به گفتگو می‌نشینیم. با این امید که در این روزهای دشوار این گفتگو ها برای بازتر شدن باب گفتگو در جامعه و روشن نگه داشتن چراغ همدلی مفید افتد و برای واکنش جمعی ایرانیان در یکی از تاریک‌ترین گذرگاه‌های تاریخی کشورمان راهگشا باشد.

 

با تکیه بر نقد پسااستعماری و تجربه تلخ مداخلات خارجی در خاورمیانه، دکتر مهدوی به بازاندیشی در پیوند میان افسانه «استثناگرایی ایرانی» و دکترین «مداخله بشردوستانه» در بستر جنگ اسرائیل–آمریکا با ایران می‌پردازد، و نشان می‌دهد که ایران استثنا نیست و در معرض پیامدهای ویرانگر مداخلات خارجی قرار دارد؛ پیامدهایی چون بازتولید اشکال جدید سلطه، بی‌ثباتی ساختاری، تضعیف جامعه مدنی، امنیتی‌شدن فضای اجتماعی–سیاسی، و جابه‌جایی اولویت‌ها از دموکراسی‌خواهی به معیشت و بقا. در این چارچوب، گذار دموکراتیک نه محصول مداخله نظامی و تحریم اقتصادی، بلکه مستلزم سازمان‌یابی نیروهای اصیل دموکراسی خواه، رهبری کثرت‌گرا و درونزا، و شکل‌گیری ائتلاف‌های اجتماعی گسترده و پایدار ملی است.

 

در گفتما‌ن‌های واگرایی که پس از جنگ ایالات متحده و اسرائیل با ایران در فضای فکری و سیاسی چیره شده‌اند،‌ دو مفهوم «مردم» و «ایران» به ابزار هایی برای خدمت به مقاصد سیاسی خاص تبدیل شده‌اند. دکتر پیمان وهاب‌زاده با رویکردی فلسفی و از نظر تئوری گفتمان به بررسی این دو مفهوم می‌پردازد.

 

درباره دکتر پیمان وهاب‌زاده

دکتر پیمان وهاب‌زاده استاد جامعه‌شناسی در دانشگاه ویکتوریا و نویسنده ده کتاب پژوهشی است. کتاب‌های اخیر او عبارتند از:‌ «آلترناتیو بی‌خشونت» به اسپانیایی (دانشگاه آنتیوکیا، ۲۰۲۵)، «برای زمین و فرهنگ: جنبش شورای مردمی ترکمن‌ها در ایران، ۱۹۷۹-۱۹۸۰» (فرن‌وود ۲۰۲۴)، «هنر سرپیچی: فرهنگ مخالفان و مقاومت مسلحانه در ایران دهه ۱۹۷۰» (دانشگاه ادینبورگ، ۲۰۲۲)؛ و «خشونت و عدم خشونت: گشت و گذار مفهومی در تضادهای شبح‌گونه» (دانشگاه تورنتو، ۲۰۱۹) است. وهاب‌زاده ده کتاب شعر، داستان، نقد ادبی و خاطرات به زبان فارسی و بیش از ۸۰ مقاله یا مصاحبه در فضای رسانه‌ای یا آنلاین منتشر کرده است. آثار او به زبان‌های انگلیسی، فارسی، اسپانیایی، کردی، فرانسوی و آلمانی منتشر شده‌اند.

 

 

درباره دکتر مجتبی مهدوی

دکتر مجتبی مهدوی استاد علوم سیاسی و دارنده کرسی مطالعات خاورمیانه و جهان اسلام در دانشگاه آلبرتا است. او نویسنده و ویراستار بیش از ۱۰۰ مقاله در حوزه‌های پسااسلام‌گرایی، ایران پس از انقلاب، جنبش‌های اجتماعی و دموکراسی، و روابط بین‌الملل در خاورمیانه و جهان اسلام است. دکتر مهدوی همچنین ویراستار چندین کتاب از جمله «افسانه استثناگرایی خاورمیانه: پروژه ناتمام جنبش‌های اجتماعی»، «بازاندیشی روابط چین و خاورمیانه در جهانی چندقطبی»، «به‌سوی کرامت تفاوت: نه پایان تاریخ و نه برخورد تمدن‌ها»، و «چهره‌های گوناگون پسااسلام‌گرایی معاصر» است.»

 

 

زمان: ۲ بعد از ظهر یکشنبه ۱۹ آوریل ۲۰۲۶۳

مکان: پلاتفرم زوم، با استفاده از حساب کاربردی زوم (لطفا کیو آر کد پوستر را اسکن کنید)

 

 

ارسال نظرات