گردآوری و تنظیم: خسرو شمیرانی
حضور جعفر پناهی در کن
پس از حدود ۱۵ سال ممنوعالخروجی، جعفر پناهی، فیلمساز برجسته ایرانی، بار دیگر بر فرش قرمز جشنواره فیلم کن قدم گذاشت. او با فیلم تازهاش، «یک تصادف ساده»، نهتنها به دنیای سینما بازگشت، بلکه پیام روشن و بلندی از ایستادگی هنرمندانه در برابر سانسور و فشار حکومتی به جهان مخابره کرد. جشنواره کن که همواره میزبان فیلمسازان مستقل و منتقد از سراسر جهان بوده، اینبار پناهی را در مرکز توجه قرار داد؛ هنرمندی که سینمایش به زبانی جهانی برای بیان اعتراض، حقیقت و مقاومت بدل شده است.
در مراسم فرش قرمز جشنواره کن ۲۰۲۵، جعفر پناهی به همراه همسر، دختر و بازیگران فیلم از جمله وحید مبصری، ابراهیم عزیزی، مریم افشاری، حدیث پاکبدن، مجید پناهی و محمدعلی الیاسمهر حضور یافتند. حضور بازیگر خردسال فیلم نیز از لحظات جالب توجه این مراسم بود .
درباره فیلم «یک تصادف ساده»
فیلم «یک تصادف ساده» (It Was Just an Accident)، جدیدترین اثر جعفر پناهی، در سال ۲۰۲۵ بهعنوان یک تریلر اجتماعی با همکاری مشترک ایران، فرانسه و لوکزامبورگ ساخته شده است. این فیلم داستان وحید (با بازی وحید مبصری) را روایت میکند که مردی با پای مصنوعی را میرباید؛ مردی که بهزعم وحید، همان شکنجهگر سابقش در زندان است. وحید با کمک دیگر بازماندگان زندان تلاش میکند هویت واقعی این مرد را تأیید کند و تصمیم بگیرد که با او چه کند.
بازخورد حضور جعفر پناهی در کن
حضور پناهی در کن با بازتاب گستردهای در رسانههای بینالمللی روبهرو شد. بسیاری از منتقدان و سینماگران آن را نهتنها بازگشت یک فیلمساز، بلکه بازگشت یک صدای خاموششده تلقی کردند. رسانههایی چون Variety و Screen Daily از فیلم جدید او بهعنوان اثری که «همزمان تلخ و طنزآمیز» است یاد کردند و آن را ادامهی مسیر منحصر بهفرد پناهی در روایت داستانهایی از دل جامعهی ایران دانستند. در فضای فارسیزبان نیز شبکههای اجتماعی پر از پیامهایی شد که این حضور را پیروزی هنر بر سرکوب میدانستند.
نقش جعفر پناهی در جنبش سبز
جعفر پناهی در جریان اعتراضات سال ۱۳۸۸ (جنبش سبز) نهتنها بهطور علنی از معترضان حمایت کرد، بلکه فعالیتهای مستندی نیز انجام داد؛ از جمله تصویربرداری از تظاهرات و وقایع آن روزها. او پس از این اتفاقات بازداشت شد و پس از آزادی، با حکمی سختگیرانه مواجه گردید: ۶ سال زندان، ۲۰ سال ممنوعیت فیلمسازی، ممنوعیت مصاحبه و سفر به خارج از کشور. با اینحال، او دست از فیلمسازی برنداشت و در شرایط مخفیانه، آثاری چون «این فیلم نیست»، «تاکسی»، و «خرس نیست» را ساخت که هرکدام به نوعی بازتابی از همین ممنوعیتها و شرایط اجتماعی و سیاسی ایران بودند.
معنی حضور جعفر پناهی در کن
بازگشت پناهی به جشنواره کن، صرفاً یک رویداد سینمایی نیست؛ بلکه حرکتی نمادین است. او نهتنها فیلمساز است، بلکه هنرمندیست که بهای آزادی بیان را با جان و زندگیاش پرداخته و حضورش بر فرش قرمز، به نوعی بیانیهایست علیه فراموشی، سانسور و سکوت. این حضور، به جامعه جهانی یادآوری میکند که مقاومت فرهنگی، حتی در شرایط اختناق، میتواند تداوم داشته باشد و صدایی جهانی بیابد.
تأثیر هنری پناهی بر سینمای ایران
پناهی یکی از مهمترین چهرههای «موج نو» در سینمای ایران پس از انقلاب است. آثار او، اغلب با ترکیب مستند و داستان، نگاهی انسانی، بیپیرایه و بیواسطه به جامعه ایرانی دارند. او سینمایی ساخت که در آن خیابان، خانه، تاکسی، و آدمهای عادی، قهرمان روایتاند. جسارت او در روایت واقعیت، درهمشکستن دیوارهای سانسور، و استفاده از ابزارهای ساده برای بیان پیچیدهترین مفاهیم، الهامبخش نسلی از فیلمسازان جوان ایرانی بوده است.
تأثیر پناهی در سینمای جهان
در سطح بینالمللی، جعفر پناهی نمادی از سینمای مقاومت است؛ کسی که با وجود محدودیتهای شدید، موفق شد جوایز معتبر جهانی مانند شیر طلایی ونیز، خرس طلایی برلین، و جایزه هیئت داوران کن را از آن خود کند. فیلمهای او در دانشگاهها، جشنوارهها و محافل فرهنگی سراسر جهان بهعنوان نمونههایی از سینمای متعهد و انسانگرای معاصر تحلیل و آموزش داده میشوند. همچنین حضور و آثار او، مفهوم فیلمسازی را از فرم صرف، به کنش اجتماعی ارتقا داده است؛ هنری که نهفقط میبیند، بلکه مقاومت میکند.
و در پایان:
جعفر پناهی فقط یک فیلمساز نیست؛ او هنرمندیست که با هر فیلم، تکهای از واقعیت سرکوبشده جامعهاش را عیان میسازد. بازگشت او به جشنواره کن، نه یک بازگشت شخصی، که بازگشت امید و ایستادگیست؛ پیروزی دوربین بر دیوار، و صدای حقیقت بر سکوت تحمیلشده.
ارسال نظرات